ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕುರ್ಚಿ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಟವೆಲ್ ಯಾಕಿರುತ್ತೆ? ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪದ್ಧತಿ ಹಿಂದಿದೆ ಬಲವಾದ ಕಾರಣ

ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋದರೂ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದುವೇ, ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕುರ್ಚಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿರುವ ಬಿಳಿ ಟವೆಲ್. ಐಎಎಸ್, ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸ್ಥಳೀಯ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿಯವರೆಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.

ಈಗ ದುಬಾರಿ ದಕ್ಷತಾಶಾಸ್ತ್ರದ (ergonomic) ಕುರ್ಚಿಗಳು, ಎಸಿ ಕೊಠಡಿಗಳಿದ್ದರೂ ಈ ಟವೆಲ್ ಬಳಕೆ ಯಾಕೆ ನಿಂತಿಲ್ಲ? ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಈಗ ತಿಳಿಯೋಣ.

ಈ ಬಿಳಿ ಟವೆಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇವತ್ತು ನಿನ್ನೆಯದಲ್ಲ. ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿವೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಕಚೇರಿ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ವಿಪರೀತ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಧೂಳಿನಿಂದಾಗಿ, ಅವರು ಆಫೀಸಿಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆವರುತ್ತಿದ್ದರು. 

ಆ ಬೆವರು ಕುರ್ಚಿಗೆ ತಾಗದಂತೆ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನಿಗೆ ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿರಲು ಟವೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹೋದರೂ, ಅವರು ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಈ ಟವೆಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಭಾರತೀಯ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಫೀಸ್ ಕುರ್ಚಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರ ಅಥವಾ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಲೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸವಿದ್ದವರಿಂದ ಕುರ್ಚಿಯ ಹಿಂಭಾಗ ಬೇಗನೆ ಜಿಡ್ಡಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 

ಅದೇ ಒಂದು ಟವೆಲ್ ಹಾಕಿದರೆ, ಅದು ಕೊಳೆಯನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಆ ಟವೆಲ್ ತೊಳೆದರೆ ಸಾಕು. ಇದು ಕುರ್ಚಿಯ ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನೂ ಕಾಪಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಈ ಬಿಳಿ ಟವೆಲ್ ಕೇವಲ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಸ್ಟೇಟಸ್ ಸಿಂಬಲ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಕೋಣೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಯಾವ ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಟವೆಲ್ ಇರುತ್ತದೆಯೋ, ಅದು ಅಧಿಕಾರಿಯ ಕುರ್ಚಿ ಎಂದು, ಉಳಿದವು ಸಂದರ್ಶಕರ ಕುರ್ಚಿಗಳೆಂದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಇದೊಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. 

ಈ ವಿಷಯ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಗಂಭೀರವಾಯಿತೆಂದರೆ, ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕುರ್ಚಿಗಳ ಮೇಲೆ ಟವೆಲ್ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಅವಮಾನವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಸಂಗಗಳೂ ಇವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು (protocol) ರೂಪಿಸಬೇಕಾಯಿತು.

ಎಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವು ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮೇಲೆ ಕೊಳೆ ಬಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಟವೆಲ್ ಅನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಎಸಿಗಳು, ಆಧುನಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿದ್ದರೂ, ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 

ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಆ ಬಿಳಿ ಟವೆಲ್ ಇಂದು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.